Yabancı Çalışma İzni Nedir?
Yabancı çalışma izni, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca resmî bir belge şeklinde düzenlenen ve geçerlilik süresi içinde yabancıya Türkiye’de çalışma ve ikamet hakkı veren belgedir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’na göre, bu Kanun kapsamında olan yabancının, Türkiye’de çalışmaya başlamadan önce çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti alması zorunludur. Geçerli çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti olmadan çalışan yabancılar hakkında cezai ve idari işlem uygulanır.
Yabancı Çalışma İzni, İkamet İzni sayılır mı?
Yabancı çalışma izni, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan yabancıların Türkiye sınırları
içerisinde çalışabilmek için almak zorunda oldukları izindir.
İkamet izniyse yabancıların Türkiye’de belirli bir süre boyunca yasal olarak ikamet etmeleri için almaları gereken izindir.
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’na göre verilen çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 27’nci maddesi uyarınca ikamet izni yerine geçer. Ancak, uluslararası koruma başvuru sahibi, şartlı mülteci ve geçici koruma sağlanan yabancılara düzenlenen çalışma izinleri ikamet izni yerine geçmez.
Süreli-Bağımlı çalışma izni nedir?
Çalışma izni başvurusunun olumlu değerlendirilmesi hâlinde yabancıya; iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak koşuluyla, gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait belirli bir işyerinde veya bunların aynı işkolundaki işyerlerinde belirli bir işte ve bir işverene bağlı olarak çalışmak şartıyla ilk başvuruda en çok bir yıla kadar geçerli süreyle düzenlenen çalışma iznidir.
Süresiz Çalışma izni nedir?
Bir işverene bağlı olmaksızın yabancı adına düzenlen ve yabancıya Türkiye’de süresiz çalışma ve ikamet hakkı veren çalışma iznidir. Türkiye’de uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir. Ancak, yabancının başvuru şartlarını taşıması yabancıya süresiz çalışma izni verilmesi hususunda mutlak hak sağlamaz. Süresiz çalışma izni belgeleri çalışma izni başlangıç tarihi itibarıyla her beş yılın sonunda yenilenir. Belge yenileme başvurusu süresiz çalışma izni başlangıç tarihinden itibaren beş yıllık sürenin dolmasından önceki altı ay içerisinde ve her halükarda süre dolmadan yapılır.
Bağımsız çalışma izni nedir?
Bir işverene bağlı olmaksızın yabancı adına düzenlenen ve yabancıya Türkiye’de kendi ad ve hesabına çalışma hakkı veren çalışma iznidir. Bağımsız çalışma izni, uluslararası işgücü politikası doğrultusunda, yabancının eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı, Türkiye’deki faaliyetinin veya yatırımının ülke ekonomisine ve istihdama etkisi, yabancı şirket ortağı ise sermaye payı ve diğer benzeri hususlar dikkate alınarak verilebilir. Bağımsız çalışma izni süreli olarak düzenlenir.
Çalışma izni için istenilen belgeler nelerdir?
Çalışma izni için istenilen belgeler https://www.csgb.gov.tr/uigm/belgeler/ adresinde mevcuttur.
Çalışma izni başvurusunun reddedilmesi halinde itiraz merci neresidir?
Çalışma izni talebi reddedilen yabancılar için, ret işlemine konu olan eksikliğin giderilmesi halinde yeniden çalışma izni başvurusu yapılması mümkündür. Çalışma izni başvurusunun reddedilmesi, yeni bir çalışma izni başvurusu yapılmasına mani olmaz.
Çalışma izni almasına gerek bulunmayan yabancılar kimlerdir?
Diğer kanunlarda ya da Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı anlaşmalar veya uluslararası sözleşmelerde çalışma izni almadan çalışabileceği belirtilen yabancılar, Türkiye’de çalışma izni almadan çalışabilirler. Mavi Kart sahibi yabancılar (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu), mülteci veya ikincil koruma statüsü sahibi yabancılar (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu) ve diplomatik misyon üyesi yabancılar (1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi/1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi) bu kapsamda örnek olarak sayılabilir.
İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancılar ve işverenleri hakkında hangi işlemler uygulanır?
Çalışma izni olmaksızın çalıştığı tespit edilen yabancılar ve işverenleri hakkında idari para cezası uygulanmaktadır. Ayrıca, çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancılar sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir.
Yabancıların çalışma izinlerine ilişkin istatistiklere nereden ulaşılabilmektedir?
Yabancıların çalışma izinlerine ilişkin olarak istatistiki verilere Bakanlık internet sitesinden (https://www.csgb.gov.tr/uigm/istatistikler/) ulaşılmaktadır.